Kort antwoord
Verordening (EU) 2024/573 behandelt de verkoop van gefluoreerde broeikasgassen als een transactie met twee kanten. De koper moet gerechtigd zijn te kopen, en de verkoper staat ervoor in dat hij alleen aan gerechtigden heeft verkocht. De laatste zin van artikel 11, lid 6, eerste alinea is rechtstreeks tot jou gericht: verkopers verkopen of bieden dergelijke gassen, rechtstreeks of onrechtstreeks, uitsluitend te koop aan de in dat lid bedoelde ondernemingen.
Daaruit volgen vier praktische plichten, in de volgorde van een echte levering:
- Controleer het certificaat van de koper vóór verzending — artikel 11, lid 6.
- Leg het certificaatnummer en de verkochte hoeveelheden vast — artikel 7, lid 3.
- Etiketteer correct, in de taal van de lidstaat van bestemming — artikel 12, leden 3 en 4.
- Bewaar de gegevens ten minste 5 jaar en stel ze op verzoek beschikbaar — artikel 7, lid 3, tweede alinea.
De kant van de koper wordt apart behandeld in de gids over wie koudemiddel mag kopen. Deze pagina kijkt uitsluitend vanuit de leverende partij.
Geen prijzen, handelsvoorwaarden, levertijden of modelcontracten. Ook geen nationale handelsvergunningprocedures, formulieren of nationale registers, want de verordening legt die niet vast. Deze pagina behandelt alleen de plichten uit Verordening (EU) 2024/573 en haar uitvoeringsverordeningen.
Aan wie je mag verkopen
Artikel 11, lid 6, eerste alinea staat de aankoop van gefluoreerde broeikasgassen van bijlage I of bijlage II, deel 1, met het oog op installatie, onderhoud of service, of reparatie van de in artikel 5, lid 2, punten a) tot en met f), en artikel 5, lid 3, punten a) en b), bedoelde apparatuur, alleen toe aan:
- natuurlijke personen met een certificaat als vereist op grond van artikel 10, lid 1, eerste alinea, punt a); of
- ondernemingen die zulke gecertificeerde natuurlijke personen in dienst hebben; of
- ondernemingen die personen in dienst hebben met een opleidingsattest als vereist op grond van artikel 10, lid 1, tweede alinea, voor de door die alinea bestreken apparatuur.
De certificaten zijn die van Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2215. Artikel 3, lid 2 daarvan noemt de typen: A1 voor alle activiteiten met gefluoreerde broeikasgassen en koolwaterstoffen, A2 voor dezelfde activiteiten beperkt tot apparatuur met een vulling van minder dan 3 kilogram (minder dan 6 kilogram bij als zodanig geëtiketteerde hermetisch gesloten systemen), B voor kooldioxide, C voor ammoniak, D uitsluitend voor terugwinning uit kleine apparatuur en E uitsluitend voor lekcontroles zonder het circuit te openen.
Artikel 11, lid 6, tweede alinea: het lid belet niet-gecertificeerde ondernemingen die de activiteiten van de eerste alinea niet verrichten niet om gefluoreerde broeikasgassen van bijlage I en bijlage II, deel 1, in te zamelen, te vervoeren of te leveren. Een koerier of opslaghouder heeft geen certificaat nodig om de fles te verplaatsen. Is degene die de goederen ophaalt echter dezelfde die ze gaat installeren, dan val je niet meer onder de uitzondering.
Let op de reikwijdte van het certificaat. Een A2-certificaat dekt geen installatie met een grote vulling, en een B- of C-certificaat betreft andere media. Een hoeveelheid verkopen die duidelijk niet past bij het getoonde certificaattype is precies de discrepantie die een controle opmerkt. De categorieën staan in de gids over F-gas-certificaatcategorieën.
De controle vóór verzending, stap voor stap
Identificeer de onderneming, niet de beller
Volledige naam, adres, fiscaal identificatienummer en contactpersoon. Artikel 3, punt 27 omschrijft een onderneming als elke natuurlijke of rechtspersoon die een in de verordening genoemde activiteit verricht.
Vraag een kopie van het certificaat
Bedrijfscertificaat of het certificaat van de natuurlijke persoon in dienst. Noteer nummer, type, afgevende instantie en geldigheid, zoals bedoeld in artikel 4, lid 2 van Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2215.
Leg het certificaattype naast de bestelde goederen
Een A2-certificaat dekt apparatuur met een vulling onder 3 kilogram, of onder 6 kilogram bij als zodanig geëtiketteerde hermetisch gesloten systemen. Typen B en C betreffen kooldioxide en ammoniak.
Stel het doel van de aankoop vast
Artikel 11, lid 6 spreekt van installatie, onderhoud of service, en reparatie. Noemt de besteller een ander doel — doorverkoop, uitvoer, vernietiging — dan gelden een ander regime en andere documenten.
Controleer wie de goederen ophaalt
De uitzondering van artikel 11, lid 6, tweede alinea dekt inzamelen, vervoeren en leveren door niet-gecertificeerde ondernemingen. Leg vast wie ophaalde en namens wie.
Boek de levering in de registratie van artikel 7, lid 3
Het certificaatnummer van de koper en de gekochte hoeveelheden gas. De boeking gebeurt per levering, niet eens per jaar.
Controleer het flesetiket voordat de fles vertrekt
Artikel 12, lid 3 voor de inhoud, artikel 12, lid 4 voor leesbaarheid en voor de taal van de lidstaat van bestemming. Een hervulde fles wordt opnieuw geëtiketteerd volgens artikel 12, lid 6.
Geef het veiligheidsinformatieblad mee
Het door Verordening (EU) 2020/878 vereiste document reist met het product mee; rubriek 14 is de rubriek die de vervoerder nodig heeft.
Archiveer het leverdossier
De kopie van het certificaat, de order, de pakbon, de factuur en de boeking uit artikel 7, lid 3. De minimale bewaartermijn voor de registratie is 5 jaar.
Verkoopregistratie: wat, hoe lang, voor wie
Artikel 7, lid 3 is kort en zeer concreet. Voor de toepassing van artikel 11, lid 6 leggen ondernemingen die gefluoreerde broeikasgassen van bijlage I of bijlage II, deel 1, leveren, gegevens vast over de kopers, waaronder:
- punt a) — het certificaatnummer van elke koper;
- punt b) — de respectieve gekochte hoeveelheden gas.
De tweede alinea voegt termijn en ontvanger toe: de leverende ondernemingen bewaren de gegevens ten minste 5 jaar en stellen ze op verzoek ter beschikking van de bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaat of van de Commissie.
De verordening schrijft geen format voor. Artikel 7, lid 6 staat de Commissie toe bij uitvoeringshandeling het format van de in de leden 1, 3, 4 en 5 bedoelde registraties vast te stellen en te bepalen hoe ze worden opgesteld en bewaard. Tot dan kies je de vorm zelf; de inhoud niet.
Artikel 29 voorziet in risicogebaseerde controles met bezoeken ter plaatse en verificatie van de relevante documentatie, uitgevoerd zonder voorafgaande waarschuwing, tenzij voorafgaande kennisgeving nodig is voor de doeltreffendheid. Een registratie die in drie dagen uit facturen bij elkaar moet worden gezocht, is geen registratie in de zin van artikel 7, lid 3.
De registratie die jouw klant voor zijn eigen installaties bijhoudt is een andere en heeft een eigen grondslag — artikel 7, leden 1 en 2. Die staat beschreven in de gids over het F-gas-installatieregister. De een vervangt de ander niet.
Als je apparatuur verkoopt in plaats van bulkgas
De regel verandert wanneer de goederen niet de fles zijn maar de gevulde apparatuur.
Niet-hermetisch gesloten apparatuur. Artikel 11, lid 7: niet-hermetisch gesloten apparatuur die is gevuld met gefluoreerde broeikasgassen van bijlage I en bijlage II, deel 1, mag alleen aan een eindgebruiker worden verkocht wanneer bewijs wordt geleverd dat de installatie wordt uitgevoerd door een op grond van artikel 10 gecertificeerde onderneming. Dat bewijs is niet facultatief en kan niet door een mondelinge toezegging worden vervangen.
Artikel 7, lid 4 vult aan: ondernemingen die zulke apparatuur verkopen houden gegevens bij over de verkochte apparatuur en over de gecertificeerde ondernemingen die de installatie zullen uitvoeren, gedurende ten minste 5 jaar, en stellen die op verzoek ter beschikking van de bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaat. Het is een afzonderlijke registratie naast die van artikel 7, lid 3, met eigen inhoud.
De omschrijving van hermetisch gesloten apparatuur staat in artikel 3, punt 9: alle onderdelen die gefluoreerd broeikasgas bevatten worden tijdens het productieproces bij de fabrikant dicht gemaakt door lassen, solderen of een vergelijkbare permanente verbinding, en de verbindingen in het gesloten systeem hebben een geteste lekfrequentie van minder dan 3 gram per jaar bij een druk van ten minste een kwart van de maximaal toelaatbare druk. Voldoet de apparatuur daar niet aan, dan geldt artikel 11, lid 7.
Voorgevulde apparatuur. Is de apparatuur voorgevuld met fluorkoolwaterstoffen van bijlage I, deel 1, dan eist artikel 19, lid 1 dat die stoffen binnen het quotasysteem worden verantwoord, en eist artikel 19, lid 2 van de fabrikant of invoerder dat de naleving volledig wordt gedocumenteerd en dat een conformiteitsverklaring wordt opgesteld, ten minste 5 jaar bewaard. De volledige route staat in de gids over import van voorgevulde apparatuur.
Het etiket, de pakbon en de factuur
Het etiket. Artikel 12, lid 1, punt g) brengt alle houders met gefluoreerde broeikasgassen onder de etiketteringsplicht. Artikel 12, lid 3 bepaalt de inhoud: de vermelding dat het product gefluoreerde broeikasgassen bevat, de in de bedrijfstak aanvaarde benaming of de chemische naam, de hoeveelheid in gewicht en in CO2-equivalent, en het aardopwarmingsvermogen. Artikel 12, lid 4 eist dat het etiket duidelijk leesbaar en onuitwisbaar is en is gesteld in de officiële talen van de lidstaat waar het goed in de handel wordt gebracht, aangeboden of geleverd. Bij een grensoverschrijdende verkoop telt de taal van de bestemming, niet die van jouw magazijn.
Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2174 legt het formaat vast: de informatie steekt duidelijk af tegen de achtergrond en is leesbaar (artikel 1, lid 1); het etiket blijft stevig zitten en leesbaar onder normale bedrijfsomstandigheden (artikel 1, lid 2); en er staat een uitdrukkelijke vermelding over het gehalte aan gefluoreerde broeikasgassen op (artikel 1, lid 3). Artikel 1, lid 7 schrijft de tekst voor gerecycled of geregenereerd gas en voor de bijzondere toepassingen voor.
Bij hervulde flessen eist artikel 12, lid 6 heretikettering met bijgewerkte gegevens. Bij geregenereerd of gerecycled gas eist artikel 12, lid 7 de bijbehorende vermelding en bij regeneratie ook het batchnummer en de naam en het adres van de regeneratie-installatie in de Unie. De verschillen staan in de gids over geregenereerd, gerecycled en nieuw koudemiddel.
De verordening schrijft de inhoud van een factuur niet voor. Wat zij voorschrijft is de registratie van artikel 7, lid 3, en die onderbouw je het eenvoudigst door de gegevens al op de papieren te zetten: handelsbenaming van het gas, hoeveelheid in kilogram, CO2-equivalent, flesnummer, certificaatnummer van de koper en het opgegeven doel van de aankoop. Dan zeggen registratie en handelsdocument hetzelfde.
Welke papieren bij een fles horen, staat in de gids over documenten bij een fles, en de verantwoordelijkheid onderweg in die over flessen vervoeren.
Doorverkoop binnen de Unie en het quotasysteem
Een vraag die steeds terugkomt: verbruik ik quotum als ik een fles fluorkoolwaterstoffen doorverkoop aan een servicebedrijf?
Het antwoord volgt uit de definitie. Artikel 3, punt 6 omschrijft in de handel brengen als het in het vrije verkeer brengen door de douane in de Unie, of het leveren of aanbieden aan een andere persoon binnen de Unie voor de eerste maal, tegen betaling of kosteloos, of het gebruik van geproduceerde stoffen of van vervaardigde producten of apparatuur voor eigen gebruik. Artikel 16, lid 1 koppelt het quotum precies aan dat moment: het in de handel brengen van fluorkoolwaterstoffen is alleen toegestaan voor zover de Commissie aan producenten en invoerders quota heeft toegewezen overeenkomstig artikel 17.
Het quotum wordt dus verbruikt wanneer het gas voor het eerst op de markt van de Unie komt — bij het in het vrije verkeer brengen of bij de eerste levering. Een latere doorverkoop binnen de Unie is geen in de handel brengen en verbruikt niet opnieuw quotum. De maximale hoeveelheden in bijlage VII, punt 1 betreffen de hoeveelheid fluorkoolwaterstoffen die in een bepaald jaar op de markt van de Unie mag worden gebracht, niet het aantal daaropvolgende transacties.
Daarmee staat de doorverkoper niet buiten de verordening. Artikel 11, lid 8 bepaalt dat alleen ondernemingen met een vestiging in de Unie, of die een enige vertegenwoordiger met een vestiging in de Unie hebben aangewezen die de volledige verantwoordelijkheid voor naleving op zich neemt, gefluoreerde broeikasgassen als bulkgas in de handel mogen brengen en vervolgens leveren. En de hierboven beschreven controle-, etiketterings- en registratieplichten gelden voor elke levering.
Registratie in het F-gas Portal is vereist voor activiteiten als in- en uitvoer, quotumverklaringen, overdrachten en machtigingen. De portaalpagina van de Commissie noemt de categorieën ondernemingen die zich moeten registreren. De verschillen tussen registratie, quotum, machtiging en overdracht staan in de gids over portaal, quotum, machtiging en overdracht.
Lijkt de partij die iemand je aanbiedt uit het illegale circuit te komen, verkoop haar dan niet door: zie de gids over vervalst en illegaal koudemiddel.
Checklist vóór elke levering
- Een kopie van het certificaat van de koper zit in het dossierArtikel 11, lid 6, eerste alinea. De kopie hoort in het leverdossier, niet in het geheugen van de verkoper.
- Het certificaattype dekt de bestelde goederenUitvoeringsverordening (EU) 2024/2215, artikel 3, lid 2: A1, A2, B, C, D en E hebben verschillende reikwijdten.
- Het certificaat is geldig op de leverdatumDatum van afgifte en geldigheid horen bij de gegevens die op het certificaat staan.
- Het doel van de aankoop is een van die van artikel 11, lid 6Installatie, onderhoud of service, of reparatie. Elk ander opgegeven doel verandert het regime.
- Certificaatnummer en hoeveelheid zijn vastgelegdArtikel 7, lid 3, punten a) en b), voor elke levering.
- De gegevens worden ten minste 5 jaar bewaard en zijn direct te tonenArtikel 7, lid 3, tweede alinea; controles vinden plaats zonder voorafgaande waarschuwing (artikel 29).
- Het flesetiket is volledig, leesbaar en in de taal van de bestemmingArtikel 12, leden 3 en 4, in het formaat van Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2174.
- Het veiligheidsinformatieblad gaat met de goederen meeIn het formaat van Verordening (EU) 2020/878.
- Bij niet-hermetische apparatuur heb je bewijs van gecertificeerde installatieArtikel 11, lid 7, met de aparte registratie van artikel 7, lid 4.
- Je weet wie de goederen fysiek heeft opgehaald en namens wieDe uitzondering van artikel 11, lid 6, tweede alinea dekt inzamelen, vervoeren en leveren.
Veelgestelde vragen
Is het genoeg dat het kopende bedrijf verklaart gecertificeerd te zijn?
Nee. Artikel 11, lid 6, eerste alinea legt de plicht bij de verkoper: verkopers verkopen of bieden dergelijke gassen, rechtstreeks of onrechtstreeks, uitsluitend te koop aan de in dat lid bedoelde ondernemingen. En artikel 7, lid 3, punt a) eist dat je het certificaatnummer van elke koper vastlegt. Een nummer dat je nooit hebt gezien, kun je niet correct vastleggen.
Ik verkoop aan een groothandel die doorverkoopt. Wat controleer ik?
Is de aankoop niet bedoeld voor installatie, onderhoud of service, of reparatie, dan zit je niet in het geval van artikel 11, lid 6, eerste alinea, maar in een levering tussen ondernemingen. Artikel 11, lid 8 over vestiging in de Unie of een enige vertegenwoordiger blijft gelden, evenals de etiketteringsplichten van artikel 12. Leg het opgegeven doel van de aankoop vast in het leverdossier.
Hoe gedetailleerd moet de hoeveelhedenregistratie zijn?
Artikel 7, lid 3, punt b) eist de respectieve gekochte hoeveelheden gas. In de praktijk: per gassoort en per levering, in een vorm die reconstructie toelaat. Het formaat kan de Commissie later bij uitvoeringshandeling vaststellen op grond van artikel 7, lid 6; tot dan is de inhoud verplicht en de vorm niet.
Moet ik een bestelling voor een gas met hoog GWP voor service weigeren?
Jij beslist niet over het gebruik, maar het is nuttig de grenzen van je klant te kennen. Artikel 13, lid 3 verbiedt vanaf 1 januari 2025 het gebruik van gassen met een GWP van 2 500 of meer voor onderhoud of service van alle koelapparatuur, met de daar genoemde uitzonderingen; artikel 13, lid 4 breidt het verbod vanaf 1 januari 2026 uit tot airconditioning en warmtepompen; artikel 13, lid 5 verlaagt de grens vanaf 1 januari 2032 tot 750 voor stationaire koelapparatuur met uitzondering van chillers. De volledige kalender staat in de gids over de verbodskalender.
Heeft de koerier die de flessen ophaalt een certificaat nodig?
Nee, als hij alleen inzamelt, vervoert of levert. Artikel 11, lid 6, tweede alinea zegt uitdrukkelijk dat het lid niet-gecertificeerde ondernemingen die de activiteiten van de eerste alinea niet verrichten daarin niet belet. Installeert hetzelfde bedrijf de installatie, dan valt het niet meer onder de uitzondering.
Wat als een koper een certificaat uit een andere lidstaat toont?
Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2215 voorziet in wederzijdse erkenning van in andere lidstaten afgegeven certificaten. Je mag een vertaling vragen, maar geen extra examen opleggen. Leg het certificaatnummer precies vast zoals het op het document staat.
Moet ik ook nagaan wat de klant na levering met het gas doet?
Nee. De plichten inzake gebruik, lekcontrole en installatieregistratie rusten op de exploitant, op grond van de artikelen 5, 6 en 7, lid 1. Jouw taak is de controle op het moment van verkoop en de registratie van artikel 7, lid 3. Wat aan de kant van de koper ligt, staat in de gids over wie koudemiddel mag kopen.
Officiële bronnen
De artikelen 3, 7, 10, 11, 12, 13, 16, 19 en 29 en bijlage VII zijn rechtstreeks in de tekst van het Publicatieblad gelezen. De certificaattypen komen uit de uitvoeringsverordening over certificering en het etiketformaat uit die over etikettering.
Actualiteit van deze pagina en grenzen van de aansprakelijkheid
Deze pagina beschrijft de plichten van de verkoper uit Verordening (EU) 2024/573 en haar uitvoeringsverordeningen. Zij behandelt geen nationale handelsvergunningen, fiscale verplichtingen of contractvoorwaarden en vervangt niet het controleren van de concrete documenten van de koper.
Algemene informatie van EgoLog op basis van de verordening en officieel materiaal van de Commissie. Het is geen juridisch advies.
Werk aan het koudemiddelcircuit wordt uitgevoerd door deskundige personen die zijn gecertificeerd op grond van artikel 10 van de verordening en Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2215. Bevestig de geldende eisen bij je nationale bevoegde autoriteit voordat je een commerciële beslissing neemt.