Kort antwoord
Het is geen wet. Het voorstel voor een universele PFAS-restrictie is op 13 januari 2023 bij het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) ingediend door autoriteiten uit Nederland, Duitsland, Denemarken, Noorwegen en Zweden. Het doorloopt de REACH-restrictieprocedure en heeft op zichzelf geen rechtsgevolg voor een koeltechnisch bedrijf.
- Waar het dossier staat. In het register van restrictievoornemens van ECHA is de op 22 september 2026 getoonde status opinievorming, met 1 juli 2026 als laatste geregistreerde bijwerking.
- Wat er al is gebeurd. Het Comité risicobeoordeling (RAC) stelde zijn eindadvies vast op 2 maart 2026; het Comité sociaal-economische analyse (SEAC) kwam op 10 maart 2026 zijn ontwerpadvies overeen. De raadpleging van 60 dagen over dat ontwerp sloot op 25 mei 2026.
- Wat er niet is gebeurd. Op de leesdag waren de registervelden voor het gecombineerde advies van RAC en SEAC, voor het definitieve achtergronddocument en voor de vastgestelde restrictie of mededeling van de Commissie leeg.
- Wat volgens ECHA volgt. SEAC wordt verwacht zijn eindadvies vóór eind 2026 vast te stellen; de adviezen gaan daarna formeel naar de Europese Commissie, die een restrictie zal voorstellen voor bespreking en stemming in het REACH-comité van de lidstaten.
Geen datum van inwerkingtreding, geen definitief toepassingsgebied, geen definitieve lijst van afwijkingen en geen inschatting van de uitkomst, want dat is allemaal niet beslist. Ook geen advies om vanwege het voorstel van koudemiddel te wisselen, en geen prijzen of uitspraken over beschikbaarheid. Wat vandaag geldt, staat in Verordening (EU) 2024/573.
De stand van het dossier op 22 september 2026
De onderstaande data komen uit de door ECHA in het register van restrictievoornemens gepubliceerde dossierfiche en uit het persbericht van het agentschap van 26 maart 2026; beide zijn gelezen op 22 september 2026.
| Stap | Door ECHA gepubliceerde datum |
|---|---|
| Voornemen tot restrictie | 15 juli 2021 |
| Indiening van het dossier bij ECHA | 13 januari 2023 |
| Raadpleging over het bijlage XV-rapport | 22 maart 2023 - 25 september 2023 |
| Eindadvies RAC | Vastgesteld op 2 maart 2026 |
| Ontwerpadvies SEAC | Overeengekomen op 10 maart 2026 |
| Raadpleging over het ontwerpadvies van SEAC | 26 maart 2026 - 25 mei 2026 |
| Eindadvies SEAC | Volgens ECHA verwacht vóór eind 2026 |
| Vastgestelde restrictie | Veld leeg op de leesdag |
Wie het dossier heeft ingediend. Het register noemt Duitsland, Denemarken, Nederland, Noorwegen en Zweden als indieners.
Wat de stappen betekenen. De ECHA-pagina over de restrictieprocedure beschrijft vier fasen: voorbereiding en indiening van een restrictievoorstel; raadplegingen, waaronder die over het restrictierapport en die over het ontwerpadvies van SEAC; opinievorming, met advies van het Forum en de adviezen van RAC en SEAC; en ten slotte besluit en opvolging, dat wil zeggen het besluit van de Commissie over de restrictie, de naleving en de handhaving ervan.
Volgens het persbericht van het agentschap steunen RAC, in zijn eindadvies, en SEAC, in zijn ontwerpadvies, een EU-brede restrictie, met specifieke afwijkingen, op de vervaardiging, het in de handel brengen en het gebruik van PFAS, en bevelen zij aan elke restrictie aan te vullen met doeltreffende maatregelen om emissies tot een minimum te beperken.
De in het voorstel gebruikte PFAS-definitie
De vraag "is mijn gas een PFAS?" heeft geen algemeen antwoord. Zij heeft alleen een antwoord ten opzichte van de definitie die in dat dossier wordt gebruikt. Het ECHA-register geeft haar als volgt weer:
Per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS), gedefinieerd als: elke stof die ten minste één volledig gefluoreerd methyl- (CF3-) of methyleen- (-CF2-) koolstofatoom bevat zonder daaraan gebonden H, Cl, Br of I.
Een stof die uitsluitend de volgende structuurelementen bevat, valt buiten het toepassingsgebied van de voorgestelde restrictie: CF3-X of X-CF2-X’, waarbij X = -OR of -NRR’ en X’ = methyl (-CH3), methyleen (-CH2-), een aromatische groep, een carbonylgroep (-C(O)-), -OR’’, -SR’’ of -NR’’R’’’, en waarbij R/R’/R’’/R’’’ waterstof (-H), methyl (-CH3), methyleen (-CH2-), een aromatische groep of een carbonylgroep (-C(O)-) is.
Twee praktische gevolgen, beide bevestigd door de ECHA-documenten:
- De definitie valt niet samen met "gefluoreerd broeikasgas". De SEAC-sectorbeoordeling stelt dat de bijlagen I tot en met III bij Verordening (EU) 2024/573 niet alle door de PFAS-definitie gedekte gefluoreerde gassen bevatten, en omgekeerd dat er door die verordening gereguleerde gefluoreerde gassen zijn die niet als PFAS worden beschouwd; het document noemt SF6, HFC-23 en HFC-152a als voorbeelden.
- De vraag wordt stof voor stof gesteld. Voetnoot 6 van hetzelfde document vermeldt dat de opgesomde gassen zijn geïdentificeerd als gebruikt "op zichzelf of in mengsels". Voor een handelsmengsel gebeurt de toets op de componenten, met de samenstelling uit het veiligheidsinformatieblad. Zie veiligheidsinformatieblad lezen.
Pas de definitie niet uit het hoofd toe op een gas dat niet in de ECHA-documenten voorkomt. Staat de stof daar niet, dan is het juiste antwoord "niet geverifieerd".
Welke koudemiddelen de ECHA-documenten noemen
De SEAC-sectorbeoordeling over toepassingen van gefluoreerde gassen van 10 maart 2026 somt in het hoofdstuk over koeling de gefluoreerde gassen op die op basis van het achtergronddocument en de reacties uit de raadpleging over het bijlage XV-rapport zijn geïdentificeerd als gebruikt, of eerder gebruikt, in de koeling, op zichzelf of in mengsels.
| Door SEAC voor koeling genoemde stoffen | In het document aangegeven status |
|---|---|
| PFC-14, PFC-3-1-10, PFC-4-1-12, PFC-5-1-14, PFC-c-318, PFC-116, PFC-218 | Opgesomd zonder de uitsluitingsnoot |
| HFC-125, HFC-134a, HFC-143a, HFC-227ea, HFC-245fa | Opgesomd zonder de uitsluitingsnoot |
| H(C)FO-1224yd, H(C)FO-1233zd(E), HFO-1234yf, HFO-1234ze(Z/E), HFO-1336mzz(E) | Opgesomd zonder de uitsluitingsnoot |
| HFE-227ea, HFE-245cb2, HFE-347mcc3 (HFE-7000) | Opgesomd zonder de uitsluitingsnoot |
| HFC-23, HFC-32, HFC-152a, HFC-161, HFO-1132a | Voorzien van de noot "niet gedekt door de door de dossierindiener gebruikte PFAS-definitie" |
In dezelfde paragraaf voegt het document toe dat alle opgesomde stoffen in de bijlagen I tot en met III bij Verordening (EU) 2024/573 staan, en dat een aantal andere stoffen, waarvan het gebruik in de koeling in de Unie niet kon worden geverifieerd, juist daarom buiten de beoordeling van SEAC is gelaten.
De tabel geeft een stoffenlijst uit een werkdocument van een comité weer, geen wettelijke lijst. Zij toont wat SEAC als gebruikt in de sector heeft geïdentificeerd en bij welke stoffen het comité uitdrukkelijk noteerde dat zij buiten de in het dossier gebruikte PFAS-definitie vallen. Breid de lijst niet uit naar analogie en leid de status van een handelsmengsel niet af zonder de componenten te controleren.
Voor de status van de gassen die je gebruikt onder het geldende recht, zie de productpagina’s, bijvoorbeeld R-134a, R-32 en R-1234yf.
Hoe het voorstel zich verhoudt tot de F-gassenverordening
SEAC beschrijft de verhouding tussen beide regimes uitdrukkelijk. Volgens de sectorbeoordeling is Verordening (EU) 2024/573 de belangrijkste wetgeving voor het gebruik van gefluoreerde gassen; haar nadruk ligt vooral op het aardopwarmingsvermogen van de betrokken stoffen en op het beperken van gebruik en emissies van gefluoreerde gassen met een hoog aardopwarmingsvermogen.
Het comité stelt vast dat het aanzienlijke overlappingen met die verordening heeft geïdentificeerd die de dossierindiener niet specifiek had behandeld, en dat het een eigen aanpak heeft gekozen om die overlappingen mee te nemen en regelgevingslacunes te vinden, dat wil zeggen stoffen en toepassingen die door geen van beide maatregelen worden gedekt.
De beschreven methode kent vier stappen: identificeren welke stoffen in een bepaalde toepassing worden gebruikt; die vergelijken met de bijlagen I tot en met III bij de F-gassenverordening; de voor die toepassing geldende verboden in de verordening identificeren; en nagaan of het gebruik van de geïdentificeerde stoffen al door een verbod in de verordening wordt gedekt.
Het comité concludeert dat een REACH-restrictie de meest geschikte risicobeheersmaatregel blijft voor de door de dossierindiener geïdentificeerde zorgen, die verschillen van die van de op aardopwarmingsvermogen gerichte F-gassenverordening. In bepaalde toepassingsspecifieke gevallen kan een restrictie om praktische redenen ongeschikt worden geacht, wanneer een verbod in de F-gassenverordening de geïdentificeerde risico’s al geheel of gedeeltelijk ondervangt.
Anders gezegd: de twee regimes beantwoorden verschillende vragen. De F-gassenverordening gaat over klimaat en werkt met aardopwarmingsvermogen, vuldrempels en verbodsdata; het PFAS-voorstel gaat over persistentie in het milieu en werkt met een structurele definitie. Een servicebedrijf kan de status van een gas in het ene regime niet afleiden uit de status in het andere.
Wat het ontwerpadvies zegt over koeling, klimaatregeling en onderhoud
Het hoofdstuk over afwijkingen in de sectorbeoordeling van SEAC is op de datum van deze pagina een ontwerp dat ter raadpleging is voorgelegd. Het is geen besluit en heeft geen rechtsgevolg. De relevante conclusies zijn hier onveranderd weergegeven, zonder uitbreiding.
- Afstemming op de F-gassenverordening. Het comité beveelt aan de REACH-restrictie af te stemmen op de F-gassenverordening voor toepassingen die al onder een verbod daarvan vallen; in die gevallen wordt een restrictie niet passend geacht, omdat er al een wetgevingskader is. Hoe die afstemming praktisch wordt uitgevoerd, is volgens het comité een beleidskeuze van de besluitvormer.
- Koeling. Afgezien van de noodzaak tot afstemming op de F-gassenverordening kan SEAC niet concluderen of aanvullende toepassingsspecifieke afwijkingen gerechtvaardigd zijn.
- Klimaatregeling en warmtepompen. Het ontwerp acht een afwijking van vijf jaar, na de algemene overgangsperiode van 18 maanden, waarschijnlijk gerechtvaardigd voor PFAS als koudemiddel in industriële toepassingen van zelfstandige warmtepompen en splitsystemen met een maximaal nominaal vermogen boven 12 kW. Daarbuiten en buiten de afstemming op de F-gassenverordening kan het comité niet concluderen of aanvullende afwijkingen gerechtvaardigd zijn.
- Onderhoud en bijvullen. Voor koudemiddelen voor onderhoud en bijvullen van bestaande HVACR-apparatuur merkt het comité op dat de F-gassenverordening al een bepaling over reparatie en onderhoud van bestaande apparatuur bevat, en beveelt het aan een afwijking daarvoor in de voorgestelde REACH-restrictie af te stemmen op de betrokken bepalingen van die verordening.
De 18 maanden en de vijf jaar staan in het op 26 maart 2026 gepubliceerde ontwerpadvies van SEAC en worden gerekend vanaf een mogelijke inwerkingtreding van een restrictie die nog niet bestaat. Het zijn geen kalenderdata, ze zijn niet definitief en ze scheppen geen verplichting. Het eindadvies van SEAC was op de datum van deze pagina niet gepubliceerd.
Wat er vandaag verandert voor een koeltechnisch bedrijf
Juridisch niets. Zolang er geen restrictie is vastgesteld en gepubliceerd, blijven de verplichtingen van een bedrijf volledig die van Verordening (EU) 2024/573 en van de nationale regels die haar aanvullen.
Wat wel zinvol blijft, zonder speculatie:
- Weten welk gas in welke installatie zit. De registers van artikel 7 en het etiket van artikel 12 van de verordening geven dat al. Zie het installatieregister en het apparatuuretiket.
- De samenstelling van de gebruikte mengsels kennen. De bron is het veiligheidsinformatieblad, niet het geheugen.
- De primaire bron volgen. De PFAS-themapagina van ECHA en de dossierfiche in het register worden door het agentschap bijgehouden; al het andere is op zijn best navertelling.
- Technische keuzes maken op de criteria die al gelden. De verboden van bijlage IV, de onderhoudsverboden van artikel 13 en de veiligheidsklassen zijn geldende criteria. Zie de verbodskalender, de onderhoudsverboden en de beslisboom.
Wat niet zinvol is: van koudemiddel wisselen "omdat PFAS eraan komt". Het definitieve toepassingsgebied ligt niet vast, en een vervanging op basis van een aanname lost mogelijk niets op, mede omdat sommige alternatieven met een laag aardopwarmingsvermogen volgens het SEAC-document tot de in de sector geïdentificeerde stoffen behoren.
Checklist
Controles die vandaag mogelijk zijn zonder iets over de uitkomst van de procedure aan te nemen.
- Bevestig dat het om een voorstel gaatOp 22 september 2026 toonde het ECHA-register de status opinievorming en was het veld voor de vastgestelde restrictie leeg.
- Lees de definitie in de dossierfiche, niet in samenvattingenDe definitie is structureel en bevat een uitsluitingsclausule; zij bepaalt wat het voorstel dekt.
- Toets stoffen per componentDe voetnoot in het SEAC-document vermeldt dat de gassen op zichzelf of in mengsels zijn geïdentificeerd.
- Verwar de regimes nietDe bijlagen I tot en met III bij Verordening (EU) 2024/573 en de PFAS-definitie vallen niet samen; SEAC geeft voorbeelden van gereguleerde gassen die niet als PFAS gelden.
- Behandel de termijnen uit het ontwerp als hypothesenDe overgangsperiode van 18 maanden en de afwijking van 5 jaar staan in een ontwerp dat ter raadpleging is voorgelegd.
- Houd de installatieregisters actueelArtikel 7 van Verordening (EU) 2024/573; de gasgegevens zijn in elk scenario bruikbaar.
- Volg de PFAS-themapagina van ECHADat is de pagina die het agentschap bijhoudt; de persberichten zijn gedateerd.
- Neem geen commerciële beslissingen op een voorstelEr is geen definitief toepassingsgebied, geen toepassingsdatum en geen vastgestelde lijst van afwijkingen.
Veelgestelde vragen
Zijn PFAS in de Unie verboden?
Nee. Op 22 september 2026 bevond het voorstel voor een universele restrictie zich volgens het ECHA-register in de fase van opinievorming, en was het veld voor de vastgestelde restrictie leeg. Daarnaast bestaan er oudere restricties voor bepaalde stoffen; die zijn niet het onderwerp van deze pagina.
Is R-32 een PFAS?
In de SEAC-sectorbeoordeling van 10 maart 2026 staat HFC-32 in de lijst van in de koeling geïdentificeerde gassen met de uitdrukkelijke noot dat het niet gedekt is door de door de dossierindiener gebruikte PFAS-definitie. Dat is een vaststelling in een comitédocument, geen juridisch besluit.
En R-410A of R-454B?
De hier aangehaalde ECHA-documenten sommen stoffen op, geen handelsmengsels, en vermelden dat de gassen op zichzelf of in mengsels zijn geïdentificeerd. De status van een mengsel wordt beoordeeld op de componenten, en de samenstelling staat in het veiligheidsinformatieblad. Deze pagina kent geen enkel mengsel een status toe.
Wanneer treedt de restrictie in werking?
Er is geen datum. Volgens het ECHA-persbericht van 26 maart 2026 wordt verwacht dat SEAC zijn eindadvies vóór eind 2026 vaststelt; de adviezen gaan daarna naar de Europese Commissie, die een restrictie zal voorstellen voor bespreking en stemming in het REACH-comité van de lidstaten.
Is de afwijking van vijf jaar voor warmtepompen zeker?
Nee. Zij staat in het ontwerpadvies van SEAC, voor industriële toepassingen van zelfstandige warmtepompen en splitsystemen met een maximaal nominaal vermogen boven 12 kW, geformuleerd als waarschijnlijk gerechtvaardigd en gerekend vanaf een algemene overgangsperiode van 18 maanden na een mogelijke inwerkingtreding. Het eindadvies was op de datum van deze pagina niet gepubliceerd.
Wat moet ik nu doen?
Juridisch niets nieuws. De geldende verplichtingen blijven die van Verordening (EU) 2024/573: registers, lekcontroles, terugwinning, certificering, etikettering en de verboden op het in de handel brengen en op onderhoud.
Officiële bronnen
Alle bronnen zijn gelezen op 22 september 2026. De ECHA-website weigert eenvoudige geautomatiseerde verzoeken, dus de pagina’s en het PDF zijn in een browser geopend; elk adres antwoordde met code HTTP 200.
Actualiteit van deze pagina en aansprakelijkheid
Deze pagina beschrijft een voorstel voor een restrictie onder REACH, geen geldende regel. De weergegeven stand is die welke ECHA op 22 september 2026 publiceerde. Er wordt niets beweerd over de uitkomst van de procedure, het definitieve toepassingsgebied, afwijkingen of een toepassingsdatum, want dat is allemaal niet beslist. Raadpleeg de ECHA-bron voordat je handelt.
Algemene informatie van EgoLog op basis van door ECHA gepubliceerde documenten. Geen juridisch advies en geen conformiteitsbeoordeling van enige stof of enig mengsel.
Voor gefluoreerde koudemiddelen gelden vandaag de verplichtingen van Verordening (EU) 2024/573 en de nationale uitvoeringsregels. Werkzaamheden worden uitgevoerd door personen die zijn gecertificeerd op grond van artikel 10 van die verordening.