Kort antwoord
De datum die in de fles is geslagen is geen kantoorpapierwerk. Zij laat zien dat de houder een periodieke keuring heeft doorstaan in het regime van vervoerbare drukapparatuur, en is zij verlopen, dan mag de fles in dat regime niet meer worden gevuld of gebruikt tot een nieuwe keuring.
De toepasselijke handeling is Richtlijn 2010/35/EU betreffende vervoerbare drukapparatuur, gelezen samen met Richtlijn 2008/68/EG betreffende het vervoer van gevaarlijke goederen over land. Verordening (EU) 2024/573 regelt dit deel niet: zij regelt het gas in de fles, niet de fles als drukhouder. Daarom verwijzen de gidsen over flesvervoer en flesretour naar andere handelingen: dit is die handeling.
Op de houder lees je twee dingen samen: de Pi-markering, die de conformiteit aantoont, en de datum van de periodieke keuring, vergezeld van het identificatienummer van de aangemelde instantie die haar heeft uitgevoerd.
Zij bevat geen keuringsintervallen. Die zijn in het ADR vastgesteld per gas en per type houder, en de authentieke ADR-tekst was op het moment van schrijven niet uit een primaire bron te verifiëren. Een niet-controleerbaar getal zou slechter zijn dan geen getal. Zij bevat evenmin het precieze schema van de inslagen op de flesschouder, dat in dezelfde bijlagen staat.
Welk recht geldt en waar het interval vandaan komt
Richtlijn 2010/35/EU stelt gedetailleerde voorschriften vast voor vervoerbare drukapparatuur, om de veiligheid te verhogen en het vrije verkeer van die apparatuur binnen de Unie te waarborgen (artikel 1, lid 1).
De definitie in artikel 2, punt 1, omvat alle drukhouders, hun afsluiters en andere toebehoren als bedoeld in hoofdstuk 6.2 van de bijlagen bij Richtlijn 2008/68/EG, wanneer zij worden gebruikt voor het vervoer van gassen van klasse 2, alsmede tanks en soortgelijke apparatuur uit hoofdstuk 6.8. Jouw koudemiddelfles valt hieronder.
Artikel 1, lid 2, bakent drie situaties af: nieuwe apparatuur met het oog op het op de markt aanbieden; bestaande apparatuur met de conformiteitsmarkeringen ten behoeve van de periodieke keuringen, tussentijdse keuringen, buitengewone controles en het gebruik; en apparatuur zonder markering, met het oog op herbeoordeling van de conformiteit.
Artikel 2, punt 18, omschrijft de periodieke keuring als de periodieke keuring en de procedures daarvoor, zoals vastgesteld in de bijlagen bij Richtlijn 2008/68/EG. Bijlage I, deel I.1, bij die richtlijn maakt de bijlagen A en B bij het ADR binnen de Unie toepasselijk. Het concrete interval staat dus niet in de richtlijn over vervoerbare drukapparatuur, maar in die tekst, gedifferentieerd naar gas en type houder. Haal het daar of bij de eigenaar van de fles, niet uit een samenvatting.
Artikel 3 voegt een nuttige nuance toe: lidstaten mogen op hun grondgebied eisen stellen aan de opslag op middellange of lange termijn of aan het gebruik ter plaatse van vervoerbare drukapparatuur, maar geen aanvullende eisen aan de apparatuur zelf. Er kunnen dus nationale opslagregels bestaan bovenop wat hier staat. Zie ook de gids over flessen opslaan.
De Pi-markering en de keuringsdatum
Artikel 2, punt 16, omschrijft de Pi-markering als de markering die aangeeft dat de vervoerbare drukapparatuur in overeenstemming is met de toepasselijke conformiteitsbeoordelingsvoorschriften van de bijlagen bij Richtlijn 2008/68/EG en van de richtlijn zelf.
De regels voor het aanbrengen staan in de artikelen 14 en 15:
- Artikel 14, lid 1 — de Pi-markering wordt uitsluitend aangebracht door de fabrikant of, bij herbeoordeling van de conformiteit, overeenkomstig bijlage III. Bij gasflessen die eerder aan de oudere richtlijnen voldeden, brengt de aangemelde instantie haar aan of gebeurt dat onder haar toezicht.
- Artikel 14, lid 4 — de Pi-markering is de enige markering die de conformiteit van de apparatuur met de toepasselijke voorschriften aantoont.
- Artikel 14, lid 5 — het aanbrengen van markeringen, tekens en opschriften die derden kunnen misleiden over de betekenis of de vorm van de Pi-markering is verboden; elke andere markering wordt zo aangebracht dat de zichtbaarheid, leesbaarheid en betekenis van de Pi-markering niet worden aangetast.
- Artikel 15, lid 2 — de minimumhoogte van de Pi-markering is 5 mm; bij apparatuur met een diameter van ten hoogste 140 mm is het minimum 2,5 mm.
- Artikel 15, lid 4 — de markering wordt zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar aangebracht op de apparatuur of op het gegevensplaatje, alsook op afneembare onderdelen van hervulbare apparatuur met een directe veiligheidsfunctie.
- Artikel 15, lid 6 — op de Pi-markering volgt het identificatienummer van de aangemelde instantie die bij de eerste keuringen en beproevingen betrokken was.
De markering van de datum van de periodieke keuring of, in voorkomend geval, van de tussentijdse keuring gaat vergezeld van het identificatienummer van de aangemelde instantie die verantwoordelijk is voor de periodieke keuring.
Dat is de controle die je bij goederenontvangst zonder enig gereedschap kunt doen: staat er een keuringsdatum op de fles, dan hoort daarnaast een nummer van een aangemelde instantie te staan. Een kale datum zonder dat nummer past niet bij de tekst van de richtlijn.
Artikel 15, lid 8, regelt de overgang: bij gasflessen die eerder aan de Richtlijnen 84/525/EEG, 84/526/EEG of 84/527/EEG voldeden en geen Pi-markering dragen, wordt bij de eerste periodieke keuring volgens de huidige richtlijn het identificatienummer van de verantwoordelijke aangemelde instantie voorafgegaan door de Pi-markering.
Wat je werkelijk op de fles leest
De permanente markeringen zitten op het dikke deel van de houder: op de schouder, op de halsring of op een gegevensplaatje, zoals artikel 15, lid 4, toestaat. Ze zijn ingeslagen, niet gedrukt, en mogen niet worden verward met het productetiket, dat een heel ander document is.
- De Pi-markering, gevolgd door het nummer van de aangemelde instantie die bij de eerste keuringen betrokken was (artikel 15, lid 6).
- De datum van de laatste periodieke keuring, vergezeld van het nummer van de aangemelde instantie die voor die keuring verantwoordelijk was (artikel 15, lid 7).
- De fabricagemarkeringen van de houder, die de fabrikant en de houder identificeren. De precieze vorm van die inslagen staat in de bijlagen bij Richtlijn 2008/68/EG en wordt hier niet weergegeven.
Een markering die is bedekt door verf, roest of een geplakt etiket is geen leesbare markering. Reinig niet agressief en probeer haar niet zelf te herstellen: artikel 14, lid 1, zegt wie de Pi-markering mag aanbrengen, en lid 5 verbiedt misleidende markeringen. Fotografeer wat zichtbaar is en vraag opheldering aan de eigenaar van de fles of aan de vuller.
Het productetiket heeft eigen, afzonderlijke eisen: artikel 12, lid 4, van Verordening (EU) 2024/573 verlangt dat het duidelijk leesbaar en onuitwisbaar is, en artikel 1, lid 2, van Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2174 verlangt dat het gedurende de hele periode waarin het product het gas bevat stevig bevestigd en leesbaar blijft. De inslagen en het etiket beantwoorden verschillende vragen en beide moeten kloppen. Zie de gids over de documenten bij een koudemiddelfles.
Wie waarvoor instaat
Richtlijn 2010/35/EU verdeelt de plichten per rol, en de rollen staan in artikel 2. Twee definities tellen direct bij een koudemiddelfles:
- Gebruik, artikel 2, punt 5 — het vullen, de tijdelijke opslag in verband met het vervoer, het legen en het hervullen van vervoerbare drukapparatuur. Gebruik omvat dus het vullen, niet alleen het verbruiken van het gas.
- Eigenaar en exploitant, punten 12 en 13 — de in de Unie gevestigde natuurlijke of rechtspersoon die de apparatuur bezit, respectievelijk die haar gebruikt.
De plichten die bij ontvangst en gebruik tellen:
| Rol | Plicht | Grondslag |
|---|---|---|
| Fabrikant | Conform ontwerp, fabricage en documentatie; aanbrengen van de Pi-markering | Artikel 4, leden 1 en 2 |
| Importeur | Brengt alleen conforme apparatuur in de handel; controleert Pi-markering en conformiteitscertificaat | Artikel 6, leden 1 en 2 |
| Distributeur | Controleert vóór het aanbieden de Pi-markering, het conformiteitscertificaat en het contactadres | Artikel 7, lid 1 |
| Eigenaar | Biedt niet-conforme apparatuur niet aan en gebruikt haar niet, ook bij de eisen voor periodieke keuring | Artikel 8, lid 1 |
| Exploitant | Gebruikt alleen conforme apparatuur; licht de eigenaar en de markttoezichtautoriteiten in bij een risico | Artikel 9, leden 1 en 2 |
Wanneer een eigenaar van mening is of redenen heeft om aan te nemen dat vervoerbare drukapparatuur niet in overeenstemming is met de bijlagen bij Richtlijn 2008/68/EG, met inbegrip van de eisen inzake periodieke keuring, en met deze richtlijn, biedt hij haar niet aan en gebruikt hij haar niet totdat de conformiteit is hersteld. Eigenaars leggen al die gevallen van niet-conformiteit en de corrigerende maatregelen vast.
Die formulering maakt van een verlopen datum geen administratieve kwestie maar een gebruiksverbod. En omdat gebruik het vullen omvat, wordt een fles met een verlopen keuring niet gevuld.
Artikel 11 voegt een traceerbaarheidseis toe: op verzoek van de markttoezichtautoriteit identificeren marktdeelnemers gedurende ten minste 10 jaar elke marktdeelnemer die hun vervoerbare drukapparatuur heeft geleverd en elke marktdeelnemer aan wie zij die hebben geleverd.
Als de datum is verlopen of ontbreekt
De eerste regel is dezelfde als bij elke afwijking bij ontvangst: niet improviseren. De tweede is specifiek: de fles blijft een drukhouder, met alles wat dat betekent.
Vul de fles niet en geef haar niet door
Artikel 8, lid 1, van Richtlijn 2010/35/EU verbiedt aanbieden en gebruiken tot de conformiteit is hersteld, en artikel 2, punt 5, rekent het vullen tot het gebruik.
Zet de fles apart, afsluiter dicht en beschermkap gemonteerd
De voorzorgen tegen onbedoeld vrijkomen uit artikel 4, leden 3 en 4, van Verordening (EU) 2024/573 blijven bij wie de houder in bezit heeft, ook tijdens opslag.
Leg de bevinding vast
De afgelezen datum, het nummer van de aangemelde instantie als dat er is, de staat van de markeringen, foto's. Artikel 8, lid 1, verlangt van de eigenaar dat hij gevallen van niet-conformiteit en corrigerende maatregelen vastlegt.
Neem contact op met de eigenaar van de fles of met de vuller
Koudemiddelflessen lopen doorgaans in een retoursysteem. Artikel 11, lid 4, van Verordening (EU) 2024/573 verlangt van wie hervulbare houders in de handel brengt bindende afspraken over retour met het oog op hervulling. Over de periodieke keuring beslist de eigenaar.
Verplaats een volle fles niet alsof er niets aan de hand is
Het vervoer is apart geregeld, in Richtlijn 2008/68/EG. Klaar de situatie uit vóór je haar verplaatst, met rubriek 14 van het veiligheidsinformatieblad en de toepasselijke officiële tekst.
Bevat de fles gas, plan dan terugwinning, geen afblazen
Artikel 4, lid 1, van Verordening (EU) 2024/573 verbiedt opzettelijk vrijkomen in de atmosfeer wanneer dat technisch niet nodig is, en artikel 8, lid 7, verlangt terugwinning van restgassen onmiddellijk vóór de verwijdering van de houder, voor recycling, regeneratie of vernietiging.
Sluit de zaak schriftelijk af
Wat is vastgesteld, wie is ingelicht, wat is besloten en op welke datum. De registratie op grond van artikel 11 van Richtlijn 2010/35/EU, wie geleverd heeft en aan wie, loopt ten minste 10 jaar.
Waar het de F-gassenverordening raakt
De twee regimes komen samen bij dezelfde fles, maar beantwoorden verschillende vragen. Richtlijn 2010/35/EU gaat over de houder: is die geschikt om gas onder druk te bevatten? Verordening (EU) 2024/573 gaat over de inhoud: welk gas, hoeveel, wie het mag ontvangen en wat er aan het eind mee gebeurt.
- Wegwerpflessen. Artikel 11, lid 3, van Verordening (EU) 2024/573 verbiedt de invoer, elke verdere levering of terbeschikkingstelling, het gebruik en de uitvoer van niet-hervulbare houders voor gassen uit bijlage I en deel 1 van bijlage II, leeg of geheel of gedeeltelijk gevuld; zulke houders mogen alleen worden opgeslagen of vervoerd met het oog op latere verwijdering. De uitwerking staat in de gids over het wegwerpflessenverbod.
- Hervulbare houders. Artikel 11, lid 4, verlangt van ondernemingen die hervulbare houders in de handel brengen een conformiteitsverklaring met bewijs van bindende retourafspraken met het oog op hervulling, met vermelding van de betrokken actoren, hun verplichtingen en de logistieke afspraken; de verklaring wordt ten minste 5 jaar bewaard. Zie de gids over flesretour en hervulling.
- Restgas. Artikel 8, lid 7, verlangt terugwinning van restgassen onmiddellijk vóór de verwijdering van de houder. Een fles die vanwege een verlopen keuring uit dienst gaat, gaat niet met gas erin naar het schroot.
- Het etiket. Artikel 12, lid 4, verlangt een duidelijk leesbaar en onuitwisbaar etiket, en artikel 14, lid 5, van Richtlijn 2010/35/EU verlangt dat geen andere markering de zichtbaarheid en leesbaarheid van de Pi-markering aantast. In de praktijk: het productetiket gaat niet over de inslagen heen.
Voor de verplaatsing behandelt de gids over flessen vervoeren de F-gasplichten en wijst hij aan waar het gevaarlijke-stoffenregime zit.
Checklist bij goederenontvangst
- De Pi-markering is aanwezig en leesbaarArtikel 15, lid 4, van Richtlijn 2010/35/EU: zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar.
- Op de Pi-markering volgt het nummer van de aangemelde instantieArtikel 15, lid 6.
- Er staat een datum van periodieke keuringArtikel 2, punt 18, en artikel 12, lid 1.
- Bij de datum staat het nummer van de verantwoordelijke instantieArtikel 15, lid 7. Een datum zonder dat nummer past niet bij de tekst.
- Het toepasselijke interval is bij de juiste bron gecontroleerdDe bijlagen bij Richtlijn 2008/68/EG, per gas en per type houder, of de eigenaar van de fles.
- De markeringen zijn niet bedekt door verf, roest of etikettenArtikel 14, lid 5: geen andere markering tast de zichtbaarheid en leesbaarheid van de Pi-markering aan.
- Het productetiket staat los van de inslagen en is leesbaarArtikel 12, lid 4, van Verordening (EU) 2024/573 en artikel 1, lid 2, van Verordening (EU) 2024/2174.
- Je weet van wie de fles isDe eigenaar beslist over de periodieke keuring en neemt de fles terug; artikel 8 van Richtlijn 2010/35/EU.
- De registratie van leveranciers en afnemers wordt bijgehoudenArtikel 11 van Richtlijn 2010/35/EU: ten minste 10 jaar, op verzoek van de markttoezichtautoriteit.
Veelgestelde vragen
Zegt de F-gassenverordening iets over de periodieke keuring van de fles?
Nee. Verordening (EU) 2024/573 regelt het gas, niet de houder als drukapparatuur. De periodieke keuring hoort bij Richtlijn 2010/35/EU betreffende vervoerbare drukapparatuur, gelezen met Richtlijn 2008/68/EG, waarvan de bijlagen de procedures en de intervallen vastleggen.
Wat is het interval tussen twee keuringen?
Dat staat bewust niet op deze pagina. Artikel 2, punt 18, van Richtlijn 2010/35/EU verwijst voor de periodieke keuring en de procedures daarvoor naar de bijlagen bij Richtlijn 2008/68/EG, en bijlage I, deel I.1, van die richtlijn maakt de bijlagen A en B bij het ADR toepasselijk. Het interval hangt af van het gas en het type houder en wordt ontleend aan de geldende officiële tekst of aan de eigenaar van de fles.
Mag ik de fles gebruiken als de keuring is verlopen maar het gas goed is?
Het gaat niet om de kwaliteit van het gas. Artikel 8, lid 1, van Richtlijn 2010/35/EU zegt dat de eigenaar niet-conforme apparatuur, ook wat de eisen inzake periodieke keuring betreft, niet aanbiedt en niet gebruikt tot de conformiteit is hersteld. En gebruik omvat volgens artikel 2, punt 5, het vullen, de tijdelijke opslag in verband met het vervoer, het legen en het hervullen.
Wat is de Pi-markering precies?
Volgens artikel 2, punt 16, is het de markering die aangeeft dat de vervoerbare drukapparatuur in overeenstemming is met de toepasselijke conformiteitsbeoordelingsvoorschriften van de bijlagen bij Richtlijn 2008/68/EG en van de richtlijn zelf. Artikel 14, lid 4, stelt dat zij de enige markering is die die conformiteit aantoont, en artikel 15, lid 2, legt de minimumhoogte vast: 5 mm, of 2,5 mm voor houders met een diameter van ten hoogste 140 mm.
Mag ik de fles over de markeringen heen schilderen of etiketteren?
Nee. Artikel 14, lid 5, van Richtlijn 2010/35/EU verbiedt markeringen, tekens en opschriften die derden kunnen misleiden over de betekenis of de vorm van de Pi-markering, en verlangt dat elke andere markering zo wordt aangebracht dat de zichtbaarheid, leesbaarheid en betekenis van de Pi-markering niet worden aangetast. Het productetiket heeft zijn eigen plaats, vastgelegd in artikel 12, lid 4, van Verordening (EU) 2024/573.
Wie betaalt en regelt de periodieke keuring?
De richtlijn legt de plicht om niet-conforme apparatuur niet te gebruiken bij de eigenaar, in artikel 8, lid 1, en de plicht om alleen conforme apparatuur te gebruiken bij de exploitant, in artikel 9, lid 1. In de praktijk lopen koudemiddelflessen in een retoursysteem en regelt de eigenaar de keuring. Het commerciële deel staat in het contract, niet in de richtlijn.
Officiële bronnen
De aangehaalde artikelen uit de richtlijnen zijn rechtstreeks in de officiële teksten gelezen. De keuringsintervallen worden niet weergegeven; de pagina noemt de handeling waaruit zij komen.
Actualiteit van deze pagina en grenzen van de aansprakelijkheid
Deze pagina legt het regime van markering en periodieke keuring uit, maar bevat geen keuringsintervallen en niet het precieze inslagschema. Die komen uit de toepasselijke officiële tekst en van de eigenaar van de fles. De pagina vervangt de beoordeling door een aangemelde instantie niet.
Algemene informatie van EgoLog op basis van richtlijnen en verordeningen van de Unie. Het is geen juridisch advies.
Een fles met een verlopen keuring blijft een drukhouder. Vul haar niet, wijzig haar niet en blaas haar niet opzettelijk af. Bevestig de stappen bij de eigenaar van de fles en bij je nationale bevoegde autoriteit.